Ανάγκη άμεσης δραστηριοποίησης για τη σωτηρία του περιβάλλοντος

Τα στοιχεία, από τις πλέον πρόσφατες επιστημονικές διαπιστώσεις στις οποίες προέβη η Διακυβερνητική Ομάδα για την Κλιματική Αλλαγή (Intergovernmental Panel for Climate Change - IPCC) στο πλαίσιο της 4ης έκθεσης αξιολόγησης (4th Assessment report - AR4), επιβεβαιώνουν πέραν πάσης αμφιβολίας τις αρνητικές επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος.  Οι εκθέσεις της IPCC αποδεικνύουν ότι οι αρνητικές επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος στην γη, δημιουργούν διαρκώς μεγαλύτερους κινδύνους για τα οικοσυστήματα, την παραγωγή τροφίμων καθώς και για την ανθρώπινη υγεία και ασφάλεια. Η βρετανική έκθεση Stern αποδεικνύει επίσης ότι το περιθώριο δράσης μειώνεται ταχύτατα, πράγμα που σημαίνει ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των πιθανοτήτων επικίνδυνης αλλαγής του κλίματος, και ότι τα οφέλη που θα προκύψουν από σθεναρή παγκόσμια έγκαιρη δράση σχετικά με την αλλαγή του κλίματος υπερβαίνουν κατά πολύ το οικονομικό κόστος της δράσης.

Η αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος, απαιτεί, αφενός μεν πολιτικές και δράσεις για δραστική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου το ταχύτερο δυνατόν, αφετέρου δε λήψη μέτρων προσαρμογής για μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων.

Για τους λόγους αυτούς, η ταχεία μετάβαση σε μία παγκόσμια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο –τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο– για την αλλαγή του κλίματος. Με τις σύγχρονες τεχνολογίες μπορούν να μειωθούν οι εκπομπές επαρκώς. Το κόστος μπορεί να φαίνεται υψηλό, αλλά είναι πολύ χαμηλό σε σύγκριση με το κόστος που θα αναγκαστούμε να καταβάλουμε λόγω απραξίας. Κάθε αργοπορία, αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες να σημειωθεί επικίνδυνη και απρόβλεπτη κλιματική αλλαγή και να κλιμακωθεί το κόστος της προσαρμογής.

Στην πρόσφατη Σύνοδο για το Κλίμα στην Κοπεγχάγη οι ηγέτες από ολόκληρο τον κόσμο διαπραγματεύτηκαν κάτι περισσότερο από μία συνθήκη, εργάσθηκαν προκειμένου να καταλήξουν σε ένα κοινό σχέδιο δράσης για την ίδια τη σωτηρία του πλανήτη και την επιβίωση εκατοντάδων εκατομμυρίων συνανθρώπων μας.

Παρά το ότι η κατάληξη της συνόδου δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες και στις επείγουσες ανάγκες για να αποτραπούν οι καταστροφικές επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος, υπάρχουν τα περιθώρια ευαισθητοποίησης και δράσης, είτε μεμονωμένα, είτε μέσω οργανωμένων ομάδων σε επίπεδο τοπικής κοινωνίας ή επιχείρησης, προκειμένου η Ελλάδα που ήδη πλήττεται από τις καταστροφικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, αλλά και ο καθένας από εμάς να συνεισφέρει στην αντιμετώπισης της.

Η Ελλάδα έχει μπροστά της σημαντικές προκλήσεις – δεσμεύσεις – στόχους, όπου επικεντρώνονται στα λεγόμενα τέσσερα εικοσάρια όπου πρέπει να επιτευχθούν ως το 2020.

• 20% μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα
• 20% εξοικονόμηση ενέργειας
• 20% παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ
• 20% παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ

Ο Σύλλογος μας μένοντας πιστός στην πεποίθηση του για ανάληψη άμεσης δράσης προκειμένου οι δραστηριότητες όλων μας να γίνουν πιο φιλικές προς το περιβάλλον, στο διάστημα που διήρκησε η Σύνοδος της Κοπεγχάγης:

· προέβαλε μέσω της ιστοσελίδας του το θέμα

· πραγματοποίησε μέσω της ιστοσελίδας του την ακόλουθη δημοσκόπηση

Πως κρίνετε την πολιτική του Οργανισμού για την προστασία του περιβάλλοντος στον εργασιακό σας χώρο; Ανεπαρκής (267 / 71.4%) Ανύπαρκτη. (66 / 17.6%) Μου είναι αδιάφορο (32 / 8.6%) Ικανοποιητική (9 / 2.4%) Αριθμός Ψηφοφόρων:   374 Πρώτη Ψήφος:   Κυριακή, 13 Δεκέμβριος 2009 23:48 Τελευταία Ψήφος:   Τετάρτη, 06 Ιανουάριος 2010 10:26

· Πήρε μέρος και παρότρυνε και τα μέλη του να συμμετέχουν στις δράσεις για το περιβάλλον «Μαζί για το κλίμα» και «Η ώρα της Γης» με την προώθηση τους μέσα από την ιστοσελίδα.

Η Posteurop ανέδειξε και συνεχάρη δημοσίως τα Ταχυδρομεία που πήραν παρόμοιες πρωτοβουλίες, όχι όμως τα ΕΛ.ΤΑ., γιατί η πρωτοβουλία μας δεν ήταν μια δράση από τον ΕΛ.ΤΑ. στο σύνολό του. Επισυνάπτουμε ενδεικτικά το πρωτότυπο άρθρο της Posteurop για τα Ισπανικά Ταχυδρομεία Correos (Ακολουθεί μετάφραση):

Correos takes part in the “Earth Hour 2010” environmental campaign

The purpose of this initiative is to show the feasibility of a joint action against climate change and towards a sustainable future. One more year, Correos has decided to take part in the "Earth Hour 2010” campaign promoted by the environmental organisation WWF, which consist of a "symbolic global blackout" in which 104 countries and over 1 700 cities in the world have decided to participate by switching off the lights of their most emblematic buildings on Saturday 27 March from 8:30pm until 9:30pm (local time). 

In order to commit governments to act against climate change, Correos supports the WWF initiative which this year foresees the participation of Spanish public companies and large companies including Coca Cola, IKEA, HSBC, BBVA and Telefonica, which have developed various actions aimed at giving  greater publicity and visibility to the campaign. Other iconic buildings and landmarks all over Spain such as El Escorial, the Guggenheim Museum in Bilbao, the Alhambra in Granada, the Royal Palace of Aranjuez and the Alcala gate will also stand in darkness to pledge their support for the planet.

Μετάφραση :

Τα Ταχυδρομεία Correos παίρνουν μέρος στην περιβαλλοντική καμπάνια «Η Ώρα της Γης»

Ο σκοπός αυτής της προσπάθειας είναι να αναδείξει τη δυνατότητα μιας συλλογικής δράσης κατά της κλιματικής αλλαγής και την επίτευξη ενός διατηρήσιμου μέλλοντος. Για ακόμη μια χρονιά τα ταχυδρομεία Correos αποφάσισαν να λάβουν μέρος στην «Ώρα της Γης», μια καμπάνια που προωθείται από την περιβαλλοντική οργάνωση WWF, οποία αποσκοπεί σε ένα παγκόσμιο μπλάκ άουτ, κατά το οποίο 104 χώρες και περισσότερες από 1700 πόλεις σε όλο τον κόσμο αποφάσισαν να συμμετάσχουν σβήνοντας τα φώτα στα πιο εμβληματικά τους κτήρια, το Σάββατο 27 Μαρτίου, από τις 8:30 έως τις 9:30 (τοπική ώρα).

Προκειμένου να δεσμεύσουν τις Κυβερνήσεις να δράσουν κατά της κλιματικής αλλαγής, τα Correos υποστηρίζουν την πρωτοβουλία της WWF, η οποία αυτή τη χρονιά προσβλέπει στη συμμετοχή των Δημόσιων Επιχειρήσεων της Ισπανίας και άλλων μεγάλων Εταιρειών όπως η Coca Cola, η IKEA, η HSBC, η BBVA και η Telefonica, οι οποίες έχουν αναπτύξει διάφορες δράσεις προκειμένου να δώσουν μεγαλύτερη δημοσιότητα και προβολή στο γεγονός. Τα εμβληματικότερα σημεία της χώρας, όπως το El Escorial, το Guggenheim Museum στο Bilbao, η Alhambra στη Granada, το Royal Palace of Aranjuez και το Alcala gate θα «σταθούν στο σκοτάδι», προκειμένου να διαδηλώσουν την υποστήριξη τους στον Πλανήτη. -

Για να μπορέσουμε να παρουσιάσουμε μια ολοκληρωμένη πρόταση για την προσαρμογή των ΕΛ.ΤΑ. στα πλέον σύγχρονα και αποτελεσματικά πρότυπα φιλικής περιβαλλοντικά λειτουργίας, ο ΠΑ.Σ.Π.Α.Α.Σ.Ε. ΕΛ.ΤΑ. πραγματοποίησε τα ακόλουθα :

· διενήργησε μια έρευνα, προκειμένου να εντοπίσει τις δράσεις που εφαρμόζουν ήδη τα ΕΛ.ΤΑ. για τη σωτηρία του περιβάλλοντος

· συγκέντρωσε και κωδικοποίησε όλες τις προτάσεις των συναδέλφων που ανταποκρίθηκαν σε σχετικό κάλεσμα για το τι μπορεί να εφαρμοστεί στον εργασιακό τους χώρο

· κατέγραψε πρακτικές που εφαρμόζουν άλλες ταχυδρομικές υπηρεσίες διεθνώς και πως αυτές υλοποιούνται

και τέλος

· αναζήτησε ποια μοντέλα συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης που εφαρμόζονται διεθνώς μπορούν να υιοθετηθούν από τα ΕΛ.ΤΑ. και με ποιο τρόπο.

Τι κάνουν ήδη τα ΕΛ.ΤΑ.

1. Υποστηρίζουν διαφόρους φορείς για την πραγματοποίηση εκδηλώσεων με αντικείμενο το περιβάλλον, όπως :

• Οργανισμός Νεολαίας και Άθλησης του Δήμου Αθηναίων για τον Ποδηλατικό Γύρο της Αθήνας (2007 & 2008)

• Στήριξη της 2ήμερης Ελληνογαλλικής Συνάντησης στις 16/17 Μαρτίου 2009, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ της Γαλλικής Πρεσβείας, με θέμα “Δημόσιες Πολιτικές για την εδαφική Συνοχή και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη: Σε ποιο Σημείο Βρισκόμαστε στην Περιοχή της Μεσογείου;” η οποία διοργανώθηκε από το Εργαστήριο Στρατηγικού Χωρικού Σχεδιασμού και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, σε συνεργασία με τη Γαλλική Πρεσβεία και το Γαλλικό Ινστιτούτο

• Χορηγία των εκθέσεων “Ενέργεια – Photovoltaic 2009” “Envirotech 2009” και των Συνεδρίων “Enertech 09” και “Aqua 09”

2. Ενεργός συμμετοχή των ΕΛΤΑ στο πρόγραμμα Greenhouse Gas Emission (GHG) της Posteurop, μέσω του οποίου αξιοποιείται η συνέργια 14 Ταχυδρομικών Υπηρεσιών της Ευρώπης με στόχο τη μείωση των εκπομπών του CO2 κατά 10% μέσα στα επόμενα 5 χρόνια. Από το 2008 καταγράφονται οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα όλων των κτηρίων και οχημάτων των ΕΛΤΑ

3. Ενεργός συμμετοχή των ΕΛΤΑ στην υλοποίηση προγράμματος βιώσιμης περιβαλλοντικής ανάπτυξης μεταξύ των Ταχυδρομικών Υπηρεσιών των χωρών μελών της IPC (International Post Corporation). Ειδικότερα το πρόγραμμα Environmental Measurement and Monitoring System ( EMMS) περιλάμβανε τρεις άξονες: ανάπτυξη κοινών ορισμών και συστημάτων μέτρησης- διεξαγωγή ερευνών - δημοσιοποίηση των εξελίξεων σχετικά με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα στο χώρο της Ταχυδρομικής Βιομηχανίας. Σημαντικός στόχος για το 2009, ήταν η παρουσία του ταχυδρομικού κλάδου στο συνέδριο του ΟΗΕ για τις Κλιματικές Αλλαγές στην Κοπεγχάγη, στις 11 Δεκεμβρίου 2009, με συνέντευξη τύπου της IPC, η οποία παρουσίασε τα αποτελέσματα του προγράμματος ΕMMS μέσα από μια Έκθεση Βιωσιμότητας του Κλάδου και έδειξε έμπρακτα την προδραστική στάση και την υπεύθυνη συμπεριφορά των Ταχυδρομείων απέναντι στο θέμα των κλιματικών αλλαγών.

4. Υλοποίηση του έργου «Υβριδικό Ταχυδρομείο» (Hybrid Mail), το οποίο συμβάλλει ιδιαίτερα στη μείωση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, δεδομένου ότι υποκαθιστά τη φυσική διαβίβαση των αντικειμένων με τον ηλεκτρονικό τρόπο διαβίβασης. Η λειτουργία των δυο Κέντρων Υβριδικού Ταχυδρομείου σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη μειώνει σε σημαντικό βαθμό τον αριθμό και τους όγκους μεταφοράς Επιστολικού Ταχυδρομείου με ευνοϊκές επιδράσεις για το περιβάλλον.

5. Υλοποίηση του έργου τηλεματικής διαχείρισης του στόλου των οχημάτων, που βελτιώνει σε σημαντικό βαθμό τις μεταφορές, βελτιστοποιεί τη διαχείριση των οχημάτων και των καυσίμων, για τη βέλτιστη ορθολογική διαχείριση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων

6. Εκπαίδευση του συνόλου σχεδόν των οδηγών οχημάτων σε Eco-driving

7. Ανανέωση του στόλου των οχημάτων, με νέας τεχνολογίας οχήματα μειωμένης εκπομπής ρύπων EURO 5, που συντελεί αποφασιστικά στην προσπάθεια που καταβάλλεται για τον περιορισμό του περιβαλλοντικού φόρτου, και ανακύκλωση των ελαστικών και των μπαταριών.

8. Ανάπτυξη της υπηρεσίας Free Parcel Post που παρέχεται με σύμβαση σε εταιρίες ανακύκλωσης για την παραλαβή, διακίνηση και παράδοση υλικών και συσκευασιών που προορίζονται για ανακύκλωση ( παράδειγμα η συνεργασία σε πρόγραμμα ανακύκλωσης μελανιών μέσω των Ταχυδρομικών Καταστημάτων).

9. Συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Χάρτα Οδικής Ασφάλειας

10. Συλλογή Στοιχείων Ενέργειας Δικτύου Λιανικής 2009

11. Κατασκευή του νέου αυτοματοποιημένου Κέντρου Διαλογής Αλληλογραφίας, στο Κρυονέρι Αττικής, με τις πλέον εξελιγμένες τεχνικές για την ορθολογική διαχείριση υδάτινων πόρων και την εξοικονόμηση ενέργειας. Αναλυτικά :

Κέντρο Διαλογής Αττικής

Απτό παράδειγμα της περιβαλλοντικής ευαισθησίας των ΕΛ.ΤΑ. αποτελεί το Αυτοματοποιημένο Κέντρο Διαλογής Αλληλογραφίας στο Κρυονέρι Αττικής (Κ.Δ. Αττικής), στο 23ο χλμ. της Εθνικής οδού Αθηνών - Λαμίας, στην οδό Λεύκης αριθ. 128, εντός Βιομηχανικής Ζώνης.

Το υπερσύγχρονο κτίριο του Κ.Δ. Αττικής, κατασκευάσθηκε σε οικόπεδο επιφάνειας 49.777 τ.μ. με τις εξής κύριες κτιριακές - τοπογραφικές ενότητες:

· Κύριο Κέντρο Διαλογής, σε ενιαίο Ισόγειο χώρο, επιφάνειας 13.608 τ.μ., περιλαμβανομένου και του Υβριδικού Ταχυδρομείου, που καταλαμβάνει 
επιφάνεια 520 τ.μ.

· Χώροι Γραφείων και λοιποί χώροι του Κ.Δ., στον Α’ όροφο, επιφάνειας 1.198 τ. μ.,

· Χώροι Γραφείων, στον Β’ όροφο, επιφάνειας 702 τ. μ.,

· Υπόγειος χώρος, στάθμευσης 104 αυτοκινήτων και αποθήκες, επιφάνειας 11.799 τ.μ., από τα οποία χρησιμοποιούνται ως : Σταθμός επισκευών αυτοκινήτων, Συνεργεία και λοιποί χώροι κύριας χρήσης στο Υπόγειο του κτιρίου, με επιφάνεια 2.034 τ.μ.

· Εξώστες και ημιυπαίθριοι χώροι, επιφάνειας 1.570 τ.μ.

· Περιβάλλων χώρος, επιφάνειας σήμερα 34.853 τ.μ., ο οποίος περιλαμβάνει:

- Φυλάκιο Εισόδου (Κεντρικό, Βόρειο και Δυτικό),

- Βενζινάδικο,

- Υπαίθριο αυτόματο πλυντήριο φορτηγών αυτοκινήτων, με δυνατότητα 99%  επαναχρησιμοποίησης του νερού πλύσης,

- Εγκατάσταση βιολογικού καθαρισμού λυμάτων, (Γ’ βαθμού),

- Υπαίθριο χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, με 33 θέσεις μεγάλων, 60 θέσεις μεσαίων και 120 θέσεις στάθμευσης μικρών οχημάτων,

- Μικρή τεχνητή λίμνη επιφάνειας 1.000 τ.μ., που τροφοδοτείται από τα νερά του διερχομένου από το οικόπεδο χειμάρρου και

- Χώρο πρασίνου, επιφάνειας περίπου 8.000 τ.μ., στον οποίο έχουν φυτευτεί 500 διαφορετικά είδη χαμηλής και υψηλής βλάστησης, με σύστημα αυτόματης άρδευσης που τροφοδοτείται εναλλακτικά από  την μονάδα βιολογικού καθαρισμού λυμάτων.

Οι εγκαταστάσεις του Κ.Δ. Αττικής κατασκευάσθηκαν μετά από Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, με τις πλέον εξελιγμένες τεχνικές, την ορθολογική διαχείριση υδάτινων πόρων, την εξοικονόμηση ενέργειας και κατ’ ακολουθία τη μείωση των εκπομπών βλαπτικών αερίων.

Στην εξοικονόμηση ενέργειας συμβάλλουν:

· Ο προσανατολισμός των κτιριακών εγκαταστάσεων,

· Η πολύ καλή θερμομόνωση όλων των δομημάτων,

· Ο φυσικός φωτισμός και αερισμός των κύριων και βοηθητικών χώρων,

· Τα σκίαστρα στα υαλοστάσια της Νοτιοανατολικής όψης και

· Η διαχείριση του συνόλου των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων από Κεντρικό αυτοματοποιημένο σύστημα.

Σημειώνεται ότι για τη θέρμανση των χώρων του Κ.Δ. από το σύστημα κλιματισμού, χρησιμοποιείται, φυσικό αέριο.

12. Περισυλλογή και ανακύκλωση υλικών από τη Διεύθυνση Προμηθειών.

1. Περισυλλογή όλων των ανακυκλώσιμων υλικών από τους εργασιακούς χώρους του οργανισμού, είτα αυτά προέρχονται από τη δραστηριότητα του ΕΛΤΑ, είτε τα προσκομίζουν οι πελάτες.

2. Χρήση μόνο ανακυκλωμένου ή ανακυκλώσιμου υλικού σε όλα τα προϊόντα που χρησιμοποιεί ή εμπορεύεται ο ΕΛΤΑ.

3. Εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας με την προμήθεια ειδικών λαμπτήρων αποκλειστικά, με τη σωστή χρήση των κλιματιστικών, με την ανανέωση των κλιματιστικών στους χώρους εργασίας, με την αυτόματη λειτουργία των υπολογιστών, με τη σωστή θερμομόνωση των γραφείων και καταστημάτων του ΕΛΤΑ κλπ.

4. Ριζική αναδιάρθρωση των πάσης φύσεως δρομολογίων των αυτοκινήτων του ΕΛΤΑ με στόχο την μείωση των εκπομπών CO2.

5. Μίσθωση από τα ΕΛΤΑ κτιρίων μόνο εάν πληρούν προδιαγραφές πλήρους θερμομόνωσης.

6. Συνεργασία με την ΑΦΗΣ για την παροχή σε όλα τα καταστήματα των ΕΛΤΑ κάδων συλλογής μπαταριών.

7. Εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών σε ιδιόκτητα ακίνητα του Οργανισμού όπως το ΚΔΑ, το ΚΔΘ, το ΚΔΠ κ.α. εκμεταλλευόμενοι τις χρηματοδοτήσεις που προσφέρονται για τέτοιου είδους έργα, τα οποία στην τελική κάνουν σύντομα (8-10 έτη) απόσβεση του κόστους τους.

8. Εφαρμογή της οδηγίας 17/2004 της ΕΕ.

Αναλυτικά :

Η οδηγία 17/2004 της ΕΕ , την οποία εφαρμόζει ο ΕΛΤΑ, διευκρινίζει με ποιο τρόπο οι αναθέτουσες αρχές, μπορούν να συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος και την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης ενώ εγγυάται στους αναθέτοντες φορείς ότι θα μπορούν να επιτυγχάνουν για τις συμβάσεις τους την καλύτερη σχέση ποιότητας / τιμής.

Συγκεκριμένα  οι αναθέτοντες φορείς μπορούν να προβλέπουν στις διακηρύξεις των διαγωνισμών ειδικούς όρους που να αφορούν κοινωνικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους, δηλαδή να εισάγουν περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά στις απαιτήσεις της σύμβασης, με όρους επιδόσεων ή λειτουργικών απαιτήσεων.

Επιπλέον για τις συμβάσεις έργων και υπηρεσιών  οι αναθέτοντες φορείς μπορούν να ζητούν, προκειμένου να ελέγχουν την τεχνική ικανότητα του οικονομικού φορέα, την αναφορά μέτρων περιβαλλοντικής διαχείρισης που ενδέχεται να εφαρμόσει ο οικονομικός φορέας κατά την εκτέλεση της σύμβασης.

Ενδεικτικά αναφέρονται οι παρακάτω όροι :

1. Χρήση ανακυκλωμένου χαρτιού (το χαρτί π.χ. να περιέχει τουλάχιστον 50% ανακυκλωμένου πολτού)
2. Αγορά φακέλων που να είναι κατασκευασμένα από ανακυκλωμένο χαρτί
3. Ένα ποσοστό της τάξης του ..% της ποσότητας των πλαστικών σακουλιών που προμηθεύεται ο ΕΛΤΑ να είναι κατασκευασμένα από βιοαποικοδομήσιμα υλικά με στόχο την σταδιακή αύξηση του ποσοστού.
4. Σε μελλοντικούς διαγωνισμούς για προμήθεια Η/Υ και εκτυπωτών να περιλαμβάνεται πάντοτε πρόνοια για υποχρέωση του προμηθευτή να παραλαμβάνει αντίστοιχο αριθμό παλαιών εκτυπωτών ή Η/Υ και να έχει αυτός την υποχρέωση της ανακύκλωσης
5. Σε μελλοντικούς διαγωνισμούς για προμήθεια εκτυπωτών, ένα ποσοστό (πχ. 30%) θα είναι με δυνατότητα εκτύπωσης και στις δύο όψεις (duplex) του χαρτιού
6. Σε μελλοντικούς διαγωνισμούς για προμήθεια αναλώσιμων των μηχανών γραφείου θα περιληφθεί ειδική πρόνοια που θα υποχρεώνει τους προμηθευτές να παραλαμβάνουν τις άδειες συσκευασίες για την παραπέρα διαχείριση τους
7. Χρήση καθαριστικών που είναι φιλικότερα προς το περιβάλλον (πχ με χαμηλή ή καθόλου περιεκτικότητα σε χλώριο).Σχετική πρόνοια στις διακηρύξεις.
8. Χρήση χαρτιού καθαρότητας (χειροπετσέτες) που να προέρχεται από ανακύκλωση
9. Σε μελλοντικές προκηρύξεις διαγωνισμών θα περιλαμβάνεται πρόνοια ώστε στη βαθμολόγηση των προσφορών να δίνονται επιπρόσθετοι βαθμοί για τη μείωση των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα και για τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων.
10. Υποχρέωση των προμηθευτών να χρησιμοποιούν ανακυκλώσιμες συσκευασίες

Αγορά από εδώ και στο εξής μόνο υβριδικού ή ηλεκτροκίνητου μηχανοκίνητου εξοπλισμού (δίκυκλα – αυτοκίνητα - φορτηγά)

9. Ενσωμάτωση όλων των περιβαλλοντικών δράσεων που πραγματοποιούνται ή που πρόκειται να εφαρμοστούν, σε ένα εταιρικό πρόγραμμα κάτω από μία διοίκηση και έναν έλεγχο, με την ταυτόχρονη δημιουργία λογότυπου και ενσωμάτωση του στην διαφημιστική καμπάνια του ΕΛΤΑ.

Εφαρμόζονται διεθνώς

• Ολλανδία: Τα ολλανδικά ταχυδρομεία TNT έχουν δείξει την περιβαλλοντική ευαισθησία τους με τα προγράμματα “PlanetMe” (πρόγραμμα «ευέλικτων κτιρίων») και το “Driving Clean Program”, έτσι ώστε να μειώσει τις εκπομπές CO2. Για την διανομή δεμάτων γίνεται χρήση ημιφορτηγών που κινούνται με bio-diesel βίο-καύσιμα. Τώρα δοκιμάζεται και η χρήση ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Επιπλέον εφαρμόζουν ένα σύστημα κινήτρων με μετρητά για του υπαλλήλους που επιλέγουν αυτοκίνητα που εκπέμπουν λιγότερο CO2.

• Γερμανία: Το γερμανικό ταχυδρομείο εφαρμόζοντας το πρόγραμμα GO Green έχει θέσει στόχους για την μείωση των εκπομπών ελέγχοντας τις εκπομπές των μεταφορών και την κατανάλωση καυσίμων.

• Ιταλία: Τα Ιταλικά Ταχυδρομεία επενδύουν σε οχήματα αντιρρυπαντικής τεχνολογίας κάνοντας χρήση υβριδικών οχημάτων για περικοπές  των εκπομπών. Το ταχυδρομείο της Ιταλίας επιδιώκει μείωση της κατανάλωσης ενέργειας μέχρι το 2020.

• Τα Ιαπωνικά ταχυδρομεία έχουν παραγγείλει ηλεκτρικά αυτοκίνητα από την Toyota.

• Η DHL ήταν η πρώτη εταιρία Logistics παγκοσμίως που δοκίμασε υβριδικά αυτοκίνητα.

• Μ. Βρετανία: Το Βρετανικό ταχυδρομείο έχει εισαγάγει ένα πρόγραμμα πιο αποτελεσματικής διαχείρισης και ελαχιστοποίησης  των απορριμμάτων τους (από λιπαντικά αυτοκινήτων και υγρά φρένων στα συνεργεία έως παλέτες και τροφικά απορρίμματα και απορρίμματα γραφείου). Εξετάζεται η πιθανότητα ανάπτυξης πρότυπων κέντρων ανακύκλωσης. Επίσης ασχολείται και με τη διαχείριση άχρηστων ηλεκτρικών συσκευών.

• Ελβετία: Το ταχυδρομείο της Ελβετίας έχει επενδύσει τελευταία σε πρωτοβουλίες περιβαλλοντικής προστασίας και μέχρι το 2005 είχε μειώσει κατά 9% τις εκπομπές CO2. Διαθέτει επίσης 30 οχήματα φυσικού αερίου. Η χρήση επίσης σιδηροδρομικών μεταφορών βοηθάει πολύ στη μείωση των ρύπων.

• Ισπανία: Τα ισπανικά  ταχυδρομεία κάνουν χρήση πιλοτικά ηλεκτρικών ποδηλάτων και φορτηγών.

• Βέλγιο: Το Βελγικό ταχυδρομείο έχει θέσει συγκεκριμένους στόχους για μείωση των εκπομπών CO2 μέχρι το 2012. Γίνεται προσπάθεια να αντικατασταθεί μέρος του στόλου με αντιρρυπαντικά οχήματα. Γίνεται επίσης διαχείριση απορριμμάτων.

• Ουγγαρία: Το ταχυδρομείο της Ουγγαρίας κάνει χρήση εναλλακτικών πηγών ενέργειας πχ ηλιακή. Γίνεται εκπόνηση του προγράμματος ECOpost (σχετικά με το σχεδιασμό και την κατασκευή κτιρίων με περιορισμένη κατανάλωση ενέργειας).

· Μάλτα: Τα MaltaPost p.l.c. έχουν εισαγάγει το πρώτο ταχυδρομικό φιλικό ηλεκτρονικό όχημα. Αυτά τα οχήματα τροφοδοτούνται ηλεκτρικά, ενώ ο σιωπηλός κινητήρας τους χωρίς εξάτμιση τα καθιστά πολύ φιλικά προς το περιβάλλον.

H Posteurop (περιορισμένη ένωση της ΠΤΕ Παγκόσμιας ταχυδρομικής Ένωσης η οποία εκπροσωπεί τα ευρωπαϊκά ταχυδρομεία) έχει λανσάρει το πρόγραμμα Μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου (GHG Reduction Programme)

Κύριο στόχοι του προγράμματος είναι:

• Να μειωθούν οι εκπομπές CO2 κατά 10% σε όλους τους συμμετέχοντες μέχρι το 2012.
• Να ελαχιστοποιηθεί η χρήση φυσικών πόρων όπως τα ορυκτά καύσιμα.
• Να αυξηθεί η χρήση εναλλακτικών καυσίμων (βίο-αέρια)
• Να προωθηθεί η χρήση εναλλακτικών οχημάτων

Τα ταχυδρομεία που δεσμεύτηκαν σε αυτό το πρόγραμμα τον Αύγουστο 2008 είναι τα ταχυδρομεία Αυστρίας, Βελγίου, Γαλλίας, Γερμανίας, Δανίας, Ελβετίας, Ελλάδας, Ουγγαρίας, Μάλτας, Μ. Βρετανίας, Ολλανδίας , Νορβηγίας και Φινλανδίας.

Συστήματα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης

Τα Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ) αποτελούν μια κατηγορία Συστημάτων / Διαδικασιών που στοχεύει στη θέσπιση προδιαγραφών λειτουργίας με στόχο την βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων ενός οργανισμού. Η εφαρμογή ολοκληρωμένων συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης (ΣΠΔ) από επιχειρήσεις οργανισμούς φορείς κλπ, βασίζεται σε συγκεκριμένα διεθνή πρότυπα τα επικρατέστερα των οποίων είναι τα συστήματα ISO που αναφέρονται στο περιβάλλον και το EMAS III (κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου το οποίο βασίζεται στον Κανονισμό (ΕΚ) 1221/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 11-01-2010, αντικαθιστώντας τον Κανονισμό (ΕΚ) 761/2001).

Πεδία εφαρμογής ΣΔΠ στα ΕΛΤΑ

Ανακύκλωση:

· Χαρτιού

· Πλαστικού

· Μετάλλων

· Λοιπού εξοπλισμού

Διαχείριση άχρηστου υλικού:

· Αναγόμωση μελανιών εκτύπωσης

· Ηλεκτρικές συσκευές

· Η/Υ

· Λοιπός εξοπλισμός

Διαχείριση στόλου οχημάτων:

· Αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες νέας αντιρρυπαντικής τεχνολογίας

· Ηλεκτροκίνητα οχήματα διανομής και περισυλλογής αλληλογραφίας

· Βέλτιστες διαδρομές GPRS

· Συντηρήσεις, μείωση καυσαερίων, θόρυβος

· Διαχείριση παλιών λαδιών και λοιπών υγρών

· Ανταλλακτικά

· Σταθμοί ανεφοδιασμού καυσίμων

· Αποσύρσεις οχημάτων

Κτίρια & Εγκαταστάσεις:

· Χωροθέτηση, τεχνικές κατασκευές

· Μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, εξοικονόμηση ηλεκτρικού, νερού & καυσίμων

· Χρήση οικολογικών υλικών και εξοπλισμού

· Διαχείριση λυμάτων, στερών και υγρών αποβλήτων

Προμήθειες εξοπλισμού:

· Αλλαγές προδιαγραφών με οικολογικό προσανατολισμό

Λοιπές ενέργειες:

· Ανάπτυξη μη ρυπογόνων υπηρεσιών

· Σωστή χρήση του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού

· Συστήματα μετρήσεων, ελέγχων & επιθεωρήσεων

Περιβαλλοντικά ζητήματα:

· Συνεχής βελτίωση και πρόληψη της ρύπανσης

· Συμμόρφωση προς τη σχετική περιβαλλοντική νομοθεσία και τους κανονισμούς

· Ελαχιστοποίηση των Αρνητικών Επιπτώσεων στο Περιβάλλον

Εκπαίδευση εργαζομένων:

· Διαμόρφωση περιβαλλοντικής πολιτικής

· Διεξαγωγή περιβαλλοντικής ανάλυσης

· Θέσπιση περιβαλλοντικών στόχων

· Σχεδιασμός, ανάπτυξη και τεκμηρίωση ΣΠΔ

· Διεξαγωγή περιβαλλοντικού ελέγχου

Αναγκαίες Πιστοποιήσεις

1. Πιστοποίηση με ISO 9001:2008 & 14001:2004 ή EMAS III

· Αυτοματοποιημένων Κέντρων Διαλογής Αθήνας, Θεσσαλονίκης & Πάτρας

· Μεγάλων Μονάδων Διανομής & λοιπών Κέντρων Διαλογής

· Κεντρικών Καταστημάτων

· Δ/νσης Προμηθειών

2. Λειτουργία όλων των λοιπών Μονάδων με τις αρχές του ISO ή EMAS III.

Για την ανάπτυξη και την εφαρμογή ενός ΣΠΔ κατά ISO 14001:2004 , μία επιχείρηση είναι υποχρεωμένη να ικανοποιήσει μια σειρά απαιτήσεων οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων :

· Πλήρης τήρηση περιβαλλοντικής νομοθεσίας

· Καθορισμό και εφαρμογή σχημάτων παρακολούθησης περιβαλλοντικών παραμέτρων και επιπτώσεων

· Ενεργό συμμετοχή της Διοίκησης της επιχείρησης

· Καθορισμός υπεύθυνου Περιβαλλοντικής Διαχείρισης για την διαχείριση του ΣΠΔ

Οι απαιτήσεις του EMAS ταυτίζονται σε μεγάλο βαθμό με αυτές του ISO 14001. Πρόσθετες απαιτήσεις είναι οι :

· Σύνταξη Περιβαλλοντικής Δήλωσης (η επιχείρηση παρουσιάζει στο ευρύ κοινό τις επιδόσεις του συστήματος που εφαρμόζει)

· Τυποποιημένη ενεργός συμμετοχή του προσωπικού στο ΣΠΔ

· Ενσωμάτωση απαιτήσεων που απορρέουν από κοινοτικές οδηγίες σχετικά με την περιβαλλοντική νομοθεσία

· Εξέταση έμμεσων περιβαλλοντικών παραγόντων (π.χ. περιβαλλοντική επίδοση και πρακτικές προμηθευτών κλπ)

Ανάπτυξη και εφαρμογή του ΣΠΔ

· Διαγνωστική μελέτη

· Action plan

· Ανάπτυξη  τεκμηρίωσης ΣΠΔ-συμβατότητα διαδικασιών με το πρότυπο

· Δοκιμαστική εφαρμογή -Βελτιστοποίηση ΣΠΔ

· Το ΣΠΔ σε εφαρμογή-οριστικοποίηση στόχων –στοχοθέτηση και εφαρμογή

Χρονοδιάγραμμα

6 μήνες περίπου με βασική προϋπόθεση τη διάθεση χρόνου και την έμπρακτη δέσμευση της επιχείρησης.

Κόστος

Για κάθε δράση που σχετίζεται με την προστασία του περιβάλλοντος υπάρχει κόστος. Ωστόσο πάντα η εξέταση της σχέσης κόστους-οφέλους (διαχρονικά και όπως σε όλες τις περιπτώσεις περιβαλλοντικών δράσεων) εκτιμάται ότι είναι θετική. Δηλαδή το κόστος είναι μικρότερο από το όφελος σε οικονομικούς όρους.

Δαπάνες

• Προσιτή βελτίωση ενεργειακής απόδοσης

Κόστος 0

• Βελτιωμένη απόδοση υλικών και περισσότερη ανακύκλωση

Κόστος 0

• Αλλαγή τρόπου εκτέλεσης μεταφορών από αυτοκίνητα σε σιδηροδρόμους Κόστος υψηλό

• Μείωση όγκου κυκλοφορίας αυτοκινήτων μέσω βελτιστοποίησης δικτύου και έξυπνου σχεδιασμού δρομολογίων

Κόστος 0

• Κτίρια με λιγότερες ή μηδενικές εκπομπές

Κόστος μέτριο

• Μείωση εκπομπών από τον εξοπλισμό ψύξης και κλιματισμού

Κόστος μέτριο

Ποιες είναι όμως οι διαφορές του κανονισμού ΕΜΑS ΙΙΙ με το πρότυπο ΙSΟ 14001;

Σύμφωνα με τον Δρ Σίμο Μεγαλόφωνο Γενικό Διευθυντή RESQ Consulting η κατάσταση έχει ως εξής :

Συχνά γίνεται λόγος για τη δυσκολία της πιστοποίησης ενός συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού ΕΜΑS. Θεωρείται από πολλούς ότι το ΙSΟ 14001 είναι ευκολότερο και ως προς την εφαρμογή του και ως προς την πιστοποίησή του.

Αυτός είναι ο βασικός λόγος που οι περισσότερες εταιρίες, και μεταξύ αυτών εταιρίες
με ηγετικό ρόλο στην αγορά, αποφασίζουν να πιστοποιήσουν το σύστημα διαχείρισής τους σύμφωνα με το ΙSΟ 14001 και όχι με το ΕΜΑS.

Ποιες όμως είναι οι βασικές διαφορές του κανονισμού ΕΜΑS ως προς το πρότυπο ΙSΟ 14001;

Βασικός στόχος του κανονισμού ΕΜΑS είναι η θέσπιση ενός διαχειριστικού συστήματος για την αξιολόγηση και τη βελτίωση της περιβαλλοντικής επίδοσης των οργανισμών καθώς και για την παροχή των σχετικών πληροφοριών στο κοινό και στα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Η κυριότερη διαφορά που διακρίνει κανείς μεταξύ του EMAS και του ISO 14001 είναι πως το πρώτο δεν επικεντρώνεται κυρίως μόνο στην εγκαθίδρυση ενός πιστοποιημένου συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης, αλλά και στην έκθεση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και επιδόσεων του οργανισμού στην κρίση των φορέων αξιολόγησης, των ενδιαφερομένων φορέων και των εργαζομένων -στόχος του EMAS είναι η συνεχής βελτίωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Παρά ταύτα, οι ορισμοί των εννοιών στα δύο κείμενα είναι ταυτόσημοι και ο κανονισμός EMAS αναγνωρίζει την εφαρμογή ενός συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης σύμφωνα με τα πρότυπα του διεθνούς προτύπου ISO 14001.

Οι παρακάτω απαιτήσεις θα πρέπει να ικανοποιηθούν από έναν οργανισμό προκειμένου να εγκαθιδρύσει ένα σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης σύμφωνα με τον κανονισμό ΕΜΑS. Αρχικά, ο οργανισμός οφείλει να διενεργήσει μια περιβαλλοντική επισκόπηση και να διερευνήσει πλήρως τις υπάρχουσες νομοθετικές και ρυθμιστικές απαιτήσεις.
Επίσης, να εντοπίσει τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές πτυχές που τον αφορούν - όρος ανάλογος με αυτόν των «περιβαλλοντικών θεμάτων» του ISO 14001 - καθώς και να εξετάσει όλες τις υφιστάμενες πρακτικές και διαδικασίες περιβαλλοντικής διαχείρισης.

Η διερεύνηση και αξιολόγηση παρελθόντων συμβάντων θεωρείται δεδομένη στα πλαίσια του EMAS, συνοδευόμενη από την εξέταση ενός πλήρους φάσματος περιπτώσεων κανονικής λειτουργίας, μη κανονικής λειτουργίας και πιθανότητας έκτακτων περιστατικών. Στα πλαίσια της παραπάνω επισκόπησης θα εντοπιστούν οι βασικές σχεδιαστικοί παράμετροι για την ανάπτυξη ενός Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σύμφωνα με τον κανονισμό EMAS.

Ειδικότερα όσον αφορά το θέμα των περιβαλλοντικών πτυχών, θα πρέπει να αναφερθεί εδώ πως ο κανονισμός EMAS είναι πιο αναλυτικός εν συγκρίσει με τον ISO 14001, περιγράφοντας με σαφήνεια την έκταση των απαιτήσεων που αφορούν τόσο τις άμεσες όσο και τις έμμεσες περιβαλλοντικές πτυχές, καθώς αυτές θα αποτελέσουν αντικείμενο επιθεώρησης κατά τη διαδικασία καταχώρισης του οργανισμού. Σχετικά δε με τις μεθόδους εκτίμησης της βαρύτητας των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, τα κριτήρια αξιολόγησης που αναπτύσσονται από τον EMAS παραπέμπουν σε μεθόδους ποσοτικής αξιολόγησης και κοινής διαβάθμισης των επιπτώσεων αυτών. Για τον εντοπισμό των έμμεσων περιβαλλοντικών πτυχών, ο κανονισμός προτρέπει την εξέταση παραγόντων όπως ο κύκλος ζωής του προϊόντος, οι επιχειρηματικές δράσεις, οι νέες αγορές, η επιλογή και σύνθεση των υπηρεσιών, οι διοικητικές αποφάσεις και αποφάσεις προγραμματισμού, η σύνθεση της κλίμακας των προϊόντων καθώς και οι διαδικασίες προμηθειών.

Το ΣΠΔ που θα αναπτυχθεί στα πλαίσια του ΕΜΑS θα είναι λοιπόν βασισμένο στο ISO 14001 αλλά και εμπλουτισμένο με επιπρόσθετες απαιτήσεις σχετικά με όλο το πλέγμα των δραστηριοτήτων του. Ο οργανισμός θα πρέπει λοιπόν όχι μόνο να επιδεικνύει μία συνεχή συμμόρφωση με την ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία συνδυασμένη με άμεση γνώση των περιβαλλοντικών συνεπειών, αλλά παράλληλα να προβεί σε μία διαδικασία συνεχούς επανεξέτασης και αξιολόγησης των επιδόσεών του με στόχο τη διαρκή βελτίωσή τους.

Στην επίτευξη του σκοπού αυτού συμβάλλει και ο θεσμός του εσωτερικού περιβαλλοντικού ελέγχου που περιγράφεται λεπτομερώς από τον EMAS, ο οποίος και αποτελεί κατ ουσία το μοναδικό «εργαλείο» συνεχούς αυτοαξιολόγησης των δραστηριοτήτων του οργανισμού αναφορικά με την αποτελεσματική εφαρμογή και λειτουργία του ΣΠΔ. Παρά λοιπόν τη μη σαφή αναφορά στα πλαίσια του κανονισμού για την ανάγκη ύπαρξης μιας τεκμηριωμένης διαδικασίας εσωτερικού περιβαλλοντικού ελέγχου, καθίσταται εδώ σαφές πως η έλλειψη μιας ανάλογης δράσης εμφανίζει ως πρακτικά αδύνατη την ικανοποίηση όλων των απαιτήσεων του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού.

Το επόμενο ειδοποιό χαρακτηριστικό του EMAS και ίσως η κυριότερη διαφορά του από το διεθνές πρότυπο ISO 14001, αποτελεί η ανάγκη ύπαρξης μιας «περιβαλλοντικής δήλωσης» με την οποία ο οργανισμός θα επιτυγχάνει την ενημέρωση των ενδιαφερομένων μερών σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και επιδόσεις του. Το περιεχόμενο της δήλωσης αυτής περιγράφεται με σαφήνεια στο παράρτημα ΙΙΙ του κανονισμού ως ρητή υποχρέωση του οργανισμού να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την ύπαρξη ενός ανοιχτού διαλόγου με τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Η περιβαλλοντική δήλωση του οργανισμού θα πρέπει λοιπόν να περιέχει:

1. Λεπτομερή περιγραφή των δραστηριοτήτων, προϊόντων και υπηρεσιών του οργανισμού, χωροταξικό προσδιορισμό των εγκαταστάσεων (τοποθεσίες και χώροι δραστηριοτήτων) και σχέση με τυχόν μητρικό οργανισμό.
2. Περιβαλλοντική πολιτική η οποία καλύπτει συνολικά τον οργανισμό, όπως παρουσιάζεται στην παράγραφο 1.
3. Λεπτομερή περιγραφή και ανάλυση όλων των σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
4. Περιγραφή όλων των περιβαλλοντικών σκοπών και στόχων και σύνδεσή τους με τις αντίστοιχες περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
5. Παρουσίαση των δεδομένων και στοιχείων που αποδεικνύουν την περιβαλλοντική επίδοση του οργανισμού, σε συνδυασμό με τους σκοπούς και στόχους καθώς και με τις αντίστοιχες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Προαιρετική θεωρείται η χρήση των δεικτών περιβαλλοντικής επίδοσης κατά την παρουσίαση της περιβαλλοντικής επίδοσης.
6. Στοιχεία και πληροφορίες υποστηρικτικές των πληροφοριών αναφορικά με την περιβαλλοντική επίδοση.
7. Ονοματεπώνυμο και αριθμό διαπίστευσης του επιθεωρητή περιβάλλοντος και ημερομηνία επικύρωσης.

Κατόπιν της επικύρωσης της περιβαλλοντικής δήλωσης μέσω των κατευθυντηρίων γραμμών της Επιτροπής, καθορίζεται παράλληλα και το περιεχόμενο και η μορφή των πληροφοριών που διατίθενται στο κοινό. Η βασική προϋπόθεση πριν την έναρξη οποιασδήποτε δημοσιοποίησης ή δημοσίευσης αναφορικά με το EMAS είναι πως οποιαδήποτε περιβαλλοντική πληροφορία που φέρει το λογότυπο του EMAS, θα πρέπει υποχρεωτικά να έχει επικυρωθεί από τον επιθεωρητή περιβάλλοντος. Είναι σαφές εδώ πως γνώμονας για την εισαγωγή της παραπάνω πρακτικής επαλήθευσης, επικύρωσης και δημοσιοποίησης των περιβαλλοντικών δηλώσεων, αποτελεί η προφύλαξη των ενδιαφερομένων μερών από τυχόν παραπληροφόρηση και λανθασμένα συμπεράσματα. Επιπλέον, επιτρέπει με σαφή και αδιαμφισβήτητη εγκυρότητα την ανάδειξη εκείνων των οργανισμών που βελτιώνουν συνεχώς τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις, προσφέροντας τους κατ ουσία ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί κανείς εδώ και στις ειδικές υποχρεώσεις στις οποίες εμπίπτουν οι επιθεωρητές περιβάλλοντος αναφορικά με την πιστοποίηση ενός συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης σύμφωνα με τα πρότυπα του EMAS. Αυτοί θα πρέπει να επιβεβαιώσουν το βαθμό συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του Κανονισμού όλων των θεμάτων που αναφέρθηκαν παραπάνω. Οι επιθεωρητές θα ακολουθήσουν τέσσερα βασικά στάδια στην προσπάθειά τους αυτή, διαπράττοντας κατά σειρά μία εξέταση των εγγράφων του οργανισμού, μία επίσκεψη στο χώρο των δραστηριοτήτων καθώς και συζήτηση με το προσωπικό του οργανισμού, μία σύνταξη έκθεσης προς τη διεύθυνση του οργανισμού και τέλος, μία επίλυση των ζητημάτων που προκύπτουν από αυτή. Κατόπιν της επιθεώρησης αυτής και της επίλυσης κάθε μη-συμμόρφωσης, ο επιθεωρητής θα προχωρήσει στην επικύρωση της περιβαλλοντικής δήλωσης του οργανισμού τεκμηριώνοντας τη γνωμάτευσή του με βάση μία έκθεση στην οποία θα πρέπει να περιέχεται:

• η έκθεση του επιθεωρητή προς τη διεύθυνση του οργανισμού στην οποία αναφέρονται:
  α) όλα τα θέματα που καλύφθηκαν κατά τη διαδικασία επιθεώρησης
  β) το σημείο εκκίνησης της πορείας του οργανισμού προς την εφαρμογή του ΣΠΔ,
  γ) γενικά περιπτώσεις μη συμμόρφωσης προς τις διατάξεις του παρόντος Κανονισμού, και ιδίως : i) οι τεχνικές ατέλειες της μεθόδου περιβαλλοντικής ανάλυσης ή ελέγχου ή του συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης ή κάθε άλλης σχετικής μεθόδου, ii) τα σημεία διαφωνίας με την προτεινόμενη περιβαλλοντική δήλωση, καθώς και λεπτομέρειες για τις τροποποιήσεις ή προσθήκες, που θα έπρεπε να περιληφθούν στην περιβαλλοντική δήλωση,
  δ) η σύγκριση με την αξιολόγηση των προηγούμενων δηλώσεων και την αξιολόγηση της επίδοσης του οργανισμού,
• η τεκμηρίωση των ενεργειών που αποδεικνύουν την αποτελεσματική επίλυση κάθε μη συμμόρφωσης
• η επικυρωμένη περιβαλλοντική δήλωση
• όλη η βοηθητική τεκμηρίωση αναφορικά με τον προγραμματισμό και τεκμηρίωση του ελέγχου.
  
  

Μετά την ολοκλήρωση της παραπάνω διαδικασίας, και σε συνεργασία με τον αρμόδιο φορέα που κάθε κράτος-μέλος έχει ορίσει, είναι πλέον εφικτή η επιτυχής καταχώριση του εν λόγω οργανισμού στον EMAS.
Ο αρμόδιος φορέας είναι βέβαια αυτός που φέρει και την ευθύνη για την ικανοποίηση της βασικής απαίτησης του κανονισμού περί δημιουργίας τυποποιημένων, ανεξάρτητων και αμερόληπτων δομών και μέσων επικοινωνίας των περιβαλλοντικών επιδόσεων των οργανισμών με τα αντίστοιχα ενδιαφερόμενα μέρη.
Δεδομένης της καταχώρισης του οργανισμού στα εθνικά και ευρωπαϊκά μητρώα EMAS, αυτός δύναται πλέον να χρησιμοποιεί το εν λόγω λογότυπο σε επικυρωμένες περιβαλλοντικές δηλώσεις, επιστολόχαρτα και πληροφοριακό υλικό. Αντιθέτως, το λογότυπο EMAS δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί επί της συσκευασίας ή επί των προϊόντων του οργανισμού, ή σε συνδυασμό με διαφημίσεις και συγκριτικούς ισχυρισμούς που αφορούν δραστηριότητες, προϊόντα, υπηρεσίες.
Από τα παραπάνω προκύπτει με σαφήνεια η ανωτερότητα του EMAS αναφορικά με το ISO 14001, καθώς βέβαια και η συμβατότητά τους. Πιστεύω λοιπόν, πως στα πλαίσια της σύγχρονης επιχειρηματικής δραστηριότητας η απόκτηση του EMAS αποβαίνει σε όφελος όλων των επιχειρήσεων που ενδιαφέρονται όχι μόνο για την εγκαθίδρυση ενός ΣΠΔ αλλά παράλληλα και για μία ουσιαστική αναβάθμιση της δημόσιας εικόνας τους αναφορικά με το περιβάλλον. Ακολούθως, ακόμα και οι επιχειρήσεις που έχουν ήδη αποκτήσει πιστοποιητικό ISO 14001, έχουν να αποκομίσουν πολλά οφέλη από τη δημοσιοποιημένη υπευθυνότητα απέναντι στο περιβάλλον με την οποία εμπλουτίζεται το εταιρικό τους προφίλ κατόπιν της απόκτησης του EMAS.

Διοικητικά παραδείγματα εφαρμογής ΣΠΔ

Είναι δεδομένο ότι δεν προσπαθούμε να ανακαλύψουμε την Αμερική. Έχουν προηγηθεί άλλοι οι οποίοι μπορούν να μας προσφέρουν χρήσιμα παραδείγματα και εμπειρίες για τον τρόπο σχεδιασμού εφαρμογής και ελέγχου ενός ΣΔΠ.

Πορτογαλικά Ταχυδρομεία-CTT Correios

H Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη CSR (Corporate and Social Responsibility) μαζί με το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα διαχειρίζονται από το Τμήμα ποιότητας και Βιώσιμης ανάπτυξης (Quality and Sustainability Department )το οποίο είναι υπεύθυνο για την περιβαλλοντική και πολιτική βιώσιμης ανάπτυξης του ταχυδρομείου της Πορτογαλίας. Το τμήμα ανήκει στη Δ/νση Στρατηγικής και Ανάπτυξης (Strategy & Development Direction) υπό τη Γενική Δ/νση Corporate Services.

Ο Aντιπρόεδρος της εταιρείας (Vice-President) είναι υπεύθυνος για την εταιρική κοινωνική ευθύνη σε επίπεδο Διοικητικού Συμβουλίου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα πορτογαλικά ταχυδρομεία CTT Correios κατατάσσονται πρώτα για την εταιρική ευθύνη σύμφωνα με τον οικολογικό δείκτη ACGE (eco index) τον οποίο μετράει το Euronatura, Κέντρο Δικαίου του περιβάλλοντος και Βιώσιμης ανάπτυξης. Το Euronatura αξιολόγησε 50 επιχειρήσεις σχετικά με τη δέσμευσή τους για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Τα πορτογαλικά ταχυδρομεία κατατάσσονται στη λίστα ως o πέμπτος καλύτερος ταχυδρομικός φορέας παγκοσμίως για τη μείωση των εκπομπών CO2.

Ουγγρικά Ταχυδρομεία -Mayar Posta

Αρμόδιο τμήμα είναι το Τμήμα Περιβάλλοντος (Environment Department ) το οποίο απασχολεί 4 υπαλλήλους ανήκει στη Δ/νση Υποδομών (Infrastructure Directorate). Διαχειρίζεται όλα τα δεδομένα σχετικά με την εφοδιαστική αλυσίδα, Κτίρια, Ενέργεια κλπ.

Άλλες Δ/νσεις οι οποίες εμπλέκονται :

• Υπάλληλοι σε τοπικό επίπεδο (Regional Employees- Corporate)
• Δ/νση Ανάπτυξης Ανθρωπίνων Πόρων (Human resources development Directorate)
• Δ/νση Επικοινωνίας (Communication Directorate)
• Επιχειρησιακή Μονάδα –Συστήματα Εφοδιαστικής Αλυσίδα(Logistic systems Business unit) (λύσεις-οχήματα-δεδομένα εκπομπών CO2)
• Διευθυνση Διεθνούς ταχυδρομείου (International Business unit-International Directorate) (για την παρακολούθηση των συναντήσεων στο εξωτερικό δεδομένου ότι οι αρμόδιοι υπάλληλοι των άλλων Δ/νσων δεν γνωρίζουν την αγγλική γλώσσα αρκετά καλά για να συμμετάσχουν οι ίδιοι)

Γερμανικά Ταχυδρομεία-Deutsche Post

Το αρμόδιο τμήμα το οποίο ασχολείται με το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα είναι το τμήμα Corporate Public Policy and Responsibility. Η πολιτική η οποία εφαρμόζεται είναι σύμφωνη με το Brundtland Report, την τριπλέτα του οικονομικού, κοινωνικού και περιβαλλοντικού αντίκτυπου.

Όλα τα θέματα τα οποία αφορούν τους υπαλλήλους, διαχειρίζονται από τη Διεύθυνση ανθρωπίνων πόρων, της οποίας επικεφαλής είναι επίλεκτο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου.

Τα θέματα, εκτός αυτών των οποίων σχετίζονται με τη Δ/νση ανθρωπίνων πόρων, είναι ευθύνη του παραπάνω τμήματος. Ο υπεύθυνος αναφέρεται απευθείας στον Διευθύνοντα Σύμβουλο (CEO-Chief Executive Officer). Το τμήμα ασχολείται με το Περιβάλλον (Go Green), τη Διαχείριση Κρίσεων (GoHelp), την Εκπαίδευση (GoTeach), καθώς και με άλλα θέματα βιώσιμης ανάπτυξης. Επίσης το τμήμα συνεργάζεται με επικεφαλείς των τομέων για την Εταιρική Ευθύνη CR (Coorporate Responsibility).

Ιταλικά Ταχυδρομεία Poste Italiane

Σχετικά με την (CSR) Εταιρική κοινωνική ευθύνη η επιχείρηση υιοθέτησε έναν επαναστατικό τρόπο ο οποίος οδήγησε το 2008 στην εγκαθίδρυση της λειτουργίας "Κατάρτιση, εσωτερικές επικοινωνίες και Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη" («Training, Internal Communications and Corporate Social Responsibility») η οποία ανήκει στη «Δ/νση Ανθρώπινου Δυναμικού και Οργάνωσης». Το δε τμήμα το οποίο ανήκει στην εν λόγω Δ/νση και το οποίο είναι αρμόδιο για την ανάπτυξη και την εκμετάλλευση του ζητήματος της βιωσιμότητας είναι το τμήμα «Πολιτικών Βιώσιμης ανάπτυξης και Κοινωνικών πρωτοβουλιών».

Σχετικά με τα περιβαλλοντολογικά θέματα δεν υπάρχει μια δομή η οποία να συγκεντρώνει όλες τις εταιρικές πρωτοβουλίες. Στην πραγματικότητα:

• Στη «Δ/νση ακίνητης περιουσίας», το τμήμα «Διαχείριση Ενέργειας» -" Energy Management" είναι αρμόδιο για τη συνεχή παρακολούθηση της κατανάλωσης ενέργειας σε σχέση με τα κτίρια τα οποία χρησιμοποιούνται από τα Ιταλικά ταχυδρομεία (μόνο για την ακίνητη περιουσία).

• Στη «Δ/νση ταχυδρομικής υπηρεσίας», το τμήμα «Μεταφοράς»" Transport" διαχειρίζεται τα πάντα σχετικά με την κατανάλωση καυσίμων και τις εκπομπές του στόλου, όπως " «Operational monitoring and economic" και "Fleet Management";

• Στη «Δ/νση επιχειρησιακής προστασίας» (Business Protection Direction) το τμήμα " Διαχείριση και συντονισμός της ασφάλειας στην εργασία" ("Management and coordination of safety at work") έχει αναπτύξει τα προγράμματα “Waste” and the “Green Post".

Σχετικά κείμενα:

• Συστήματα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σε Ελληνικές Επιχειρήσεις: Ωθούσες Δυνάμεις και Σημαντικότερα Οφέλη
  

• IPC : Postal Sector Sustainability Report 2009
  

Επίλογος

Η συγκρότηση της παρούσας πρότασης έγινε εφικτή λόγω της συμβολής πολλών συναδέλφων, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα μας για βοήθεια στην προσπάθεια αυτή, μελών και μη του ΠΑ.Σ.Π.Α.Α.Σ.Ε. ΕΛ.ΤΑ., αλλά και την αποδοχή και παρότρυνση του συνόλου του ανθρώπινου δυναμικού του Οργανισμού μας.

Ευχαριστούμε τον καθένα ξεχωριστά

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΑΝΩΤΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΛ.ΤΑ.